Cumhurbaşkanı, CJP’nin yetkilerini kesen SC yasa tasarısını yeniden parlamentoya iade etti

İSLAMABAD: Cumhurbaşkanı Arif Alvi Çarşamba günü, hükümetin yasa kanalıyla başyargıcın suo motu ve kürsü oluşturma yetkilerini kesmeyi amaçladığı için, Yüksek Mahkeme (Uygulama ve Usul) Yasa Tasarısı 2023’ü iki haftadan kısa bir süre içinde bir kez daha parlamentoya iade etti.

Cumhurbaşkanı yapmış olduğu açıklamada, “yasama yetkisi ve tasarının geçerliliği, ülkenin en yüksek yargı kurulu önünde yargı yetkisine haizdir.

“Aynısına bağlı olarak, başka bir işlem yapılmasına gerek kalmamıştır.”

Başkanın tasarıyı imzalamayı reddetmesine karşın, yasa olmak Hukuk Bakanı Azam Nazeer Tarar’a bakılırsa 20 Nisan’da.

Tasarı hem Ulusal Meclis hem de Senato tarafınca geçtiğimiz ay Pencap ve Hayber Pakhtunkhwa’daki seçimler sebebiyle hükümet ve yargı arasındaki bir açmazın ortasında kabul edildi ve arkasından onay için cumhurbaşkanına gönderildi.

Sadece Başkan Alvi, ilk bakışta “parlamentonun yetkisinin ötesine geçtiğini” ve “renkli mevzuat” olarak saldırıya uğrayabileceğini belirterek, tasarıyı tekrardan görüşülmek suretiyle parlamentoya iade etti.

Hükümet ondan sonra tasarıyı Pakistan Tehreek-e-Insaf’ın (PTI) şiddetli protestolarına karşın 10 Nisan’da ortak bir parlamento oturumundan geçirdi ve arkasından yasa tasarısı imzalanması için yeniden cumhurbaşkanına gönderildi.

Anayasa’ya bakılırsa, devlet başkanı bir yasayı meclisin ortak oturumunda onaylandıktan sonrasında 10 gün içinde onaylamazsa, yasa verilmiş sayılır. Bu, Pazartesi günü Hukuk Bakanı Tarar tarafınca da doğrulandı.

Sadece Yargıtay’ın sekiz üyeli bir heyeti, 13 Nisan’da yasa tasarısına itiraz eden dilekçeleri dinlerken, cumhurbaşkanı onay verse bile, yasa tasarısının ikinci bir emre kadar hiçbir şekilde işlem görmeyeceğine karar verdi.

Pakistan Başyargıcı (CJP) Umar Ata Bandial başkanlığındaki kürsüye Yargıç Ijaz ul Ahsan, Yargıç Munib Akhtar, Yargıç Seyyid Mazahar Ali Ekber Naqvi, Yargıç Muhammed Ali Mazhar, Yargıç Ayesha A Malik, Yargıç Syed Hasan Azhar Rizvi ve Hakkaniyet’ten oluşuyordu. Shahid Waheed.

Mahkeme, sekiz sayfalık sonucunda, “İlk bakışta, ortaya atılan iddialar, uygulama ve düzenleme kisvesi altında, yargı bağımsızlığına fazlaca sayıda müdahale şeklinde, esaslı, ani ve direkt bir müdahale bulunduğunu ortaya koymaktadır.” bu mahkemenin prosedürü ve ona herhangi bir anayasal yargı uyarınca izin verilmemiş bir yargı yetkisi verilmesi. Mahkemenin işleyişine bu tür müdahaleler, en belirsiz değerlendirmede bile, Tasarı Kanun haline gelir gelmez başlayacaktır.”

SC daha geniş heyeti, ileriye dönük bir önlem durumunda bir ihtiyati tedbirin getirilmesi icap ettiğini belirtti.

SC düzeni ile ilgili olarak, hukuk bakanı, konuşurken Coğrafi Haberler bu hafta başlarında, uygulama mevzusunun “ondan sonra görüleceğini” söylemiş oldu.

Satmaca

Yargıtay (Uygulama ve Usul) Yasa Tasarısı, 2023, re’sen bildirimde bulunma yetkisini, baş yargıç da dahil olmak suretiyle kıdemli yargıçlardan oluşan üç kişilik bir komiteye vermeyi amaçlamaktadır. Hem de üst mahkemede saydam yargılama yapılmasını amaçlar ve temyiz hakkını ihtiva eder.

Tasarı, kürsülerin oluşturulmasıyla ilgili olarak, yüksek mahkeme önündeki her dava, mevzu yada itirazın HSK ve en kıdemli iki yargıçtan oluşan bir komite tarafınca oluşturulan bir kurul tarafınca dinleneceğini ve karara bağlanacağını belirtiyor. Komite kararlarının çoğunlukla alınacağını da sözlerine ekledi.

Yüksek mahkemenin orijinal yargı yetkisinin kullanılmasıyla ilgili olarak, yasa tasarısı, Madde 184(3)’ün kullanımına atıfta bulunan herhangi bir mevzunun ilkin komitenin önüne getirileceğini söylemiş oldu.

Tasarıya bakılırsa, eğer komite, Anayasa’nın II. Kısmının I. mevzunun karara bağlanması için komite üyelerini de içerebilecek Pakistan SC’nin üç yargıcı.

Tasarı, Anayasa’nın yorumlanması ihtiyaç duyulan mevzularda, komitenin minimum beş yüksek mahkeme yargıcından oluşan bir kurul oluşturacağını söylüyordu.

Tasarı, Madde 184(3)’ün yargı yetkisini kullanan bir üst mahkeme heyeti tarafınca verilen herhangi bir karara yönelik temyizler hakkında, temyizin, heyetin emrini müteakip 30 gün içinde daha büyük bir SC heyetine havale edileceğini söylüyordu. İtirazın 14 günü aşmayan bir süre içinde görüşüleceğini de sözlerine ekledi.

Bu temyiz hakkının, SC’nin (Uygulama ve Usul), Bill 2023’ün başlamasından ilkin Madde 184(3) uyarınca haklarında karar verilen mağdur kişilere, temyizin Kanunun başlamasından itibaren 30 gün içinde dosyalanır.

Tasarı ek olarak, bir partinin Anayasa’nın 188. Maddesi uyarınca araştırma başvurusu yapmak için kendi seçtiği avukatını atama hakkına haiz olacağını söylemiş oldu.

Ek olarak, bir dava, temyiz yada meselede aciliyet yada ihtiyati önlem talebinde bulunan bir başvurunun, yapıldığı tarihten itibaren 14 gün içinde duruşma için sabitleneceğini belirtmektedir.

Tasarı, hükümlerinin, Yüksek Mahkeme ve yüksek mahkemeler de dahil olmak suretiyle herhangi bir mahkemenin o anda yürürlükte olan herhangi bir yasa, kaide yada düzenlemede yer edinen herhangi bir şeye bakılmaksızın etkili olacağını söylemiş oldu.