Trump yeni dünya düzenini nasıl güçlendirdi | Dünya Haberleri
Yeni dünyanın düzensizliğine hoş geldiniz.
Dünyanın en az on yıldır “yeni bir küresel düzensizliğe” doğru ilerlediği açıkça görülüyor. Donald Trump Kasım 2024'te süreci hızlandırdı ve neredeyse felaket gibi görünmesini sağladı.
Bu zaten bir anda güçlü adam siyasetinin insafına kalmış gibi görünen bir dünyaydı; ancak her yerde parçalanmış olan ve daha küçük bölgesel güçlerin kendi zorlayıcı taktiklerini uyguladığı; uluslararası kuruluşların pek bir önemi olmadığı, ancak “teknoloji kardeşlerinin” küresel sahnede kendi ağırlıklarını verdikleri, kendilerine uygun olduğunda iç politikaya müdahale ettikleri; uluslararası hukukun alaya alındığı ve Birleşmiş Milletler'in aşağılandığı bir yer ama yine de herkes istediklerinin meşruiyetini talep etmek için BM'ye koştu.
Bütün bunlar bir süredir yaşanıyordu ancak intikam peşindeki Bay Trump'ın ikinci dönem için Beyaz Saray'a gelmesi (bu kez planı olan bir adam) düzensizliği yeni norm haline getirdi.
Başkan Trump'ın, ABD siyasetini sonsuza dek değiştirmeyi amaçlayan kendi iç gündemi var ve bu şekilde benimsediği iki uluslararası eğilimin dünyanın geri kalanı için taşıdığı temel önemi takdir etmeyebilir.
Bunlardan biri, egemen uluslara karşı güç kullanarak fetihlerin meşrulaştırılmasıdır.
Birleştirme konusunda ciddiydi ve hala da öyle. Grönland ABD'ye, Danimarka'ya ait olmasına rağmen.
O ciddiydi ve ciddiydi Panama Kanalı'nın yeniden ABD'nin eline geçmesine şekilde olursa olsun.
Birleştirme konusunda ciddi olabilir veya olmayabilir Kanada ABD'ye.
Her şeyden önce, Doğu'nun acımasız fethini tanıma, hatta resmi olarak meşrulaştırma konusunda son derece ciddiydi. Ukrayna ile Rusya.
Bütün bunlar, eski Sovyetler Birliği'nin gücünü zorla yeniden tesis etme gündemini sürdüren Moskova'da kulaklara müzik gibi geliyor.
Çin'deki askeri geçit töreninde tanklar sıraya girdi
Halihazırda Güney Çin Denizi'ndeki bölgeleri ele geçiren ve Tayvan'ın bağımsızlığını ortadan kaldırmayı amaçlayan Pekin için de durum aynı.
Bu, bunu Batı Şeria ve Gazze'nin işgal altındaki tüm topraklarını ele geçirip ilhak etme anı olarak gören İsrail'deki katı Siyonistlerin kulaklarına da hoş geliyor; hâlâ Batı Balkanlar'da Bosna'yı parçalamak isteyen Sırp liderlere; Yemen ve Sudan gibi devletlerin (belki de çok yakında) yeni başlayan parçalanmasıyla uğraşan Körfez monarşilerine.
Hatta Hintli muhafazakarlara, Keşmir meselesini Hindistan'ın lehine “çözmenin” zamanının gelebileceğini bile ima ediyor.
Başka bir deyişle ABD, kendisi için emperyalist bir misyonu benimsediğinde, bunu herkes için meşrulaştırma etkisine sahip oluyor.
Ukrayna'nın Donetsk bölgesinde Rus askeri saldırısında hasar gören apartmanlar. Resim: Reuters
Sky News'den daha fazlasını okuyun:
Putin'in casus şefi, MI6 patronuyla sohbet ettiğimi iddia ediyor
Ateşkes devam ederken İsrail her dört saatte bir Lübnan'a saldırıyor
Hukukun ve uluslararası kurumların hızla gerilediği bir dünyada, etrafta pek çok emperyalist var; sadece Moskova ve Pekin'de değil, dünyanın en sorunlu bölgelerinin çoğunda.
İkinci temel eğilim ise ABD'nin izolasyonizme geri çekilmesidir.
Geçmişte ABD, “evrenselci” olduğundan çok daha sık ve daha uzun süre “izolasyoncu” davrandı.
Ancak Washington'un 1945'ten sonra evrenselciliği benimsemesi, diğer tüm küresel askeri ve siyasi rekabetin etrafında döndüğü sosyal ve ekonomik bir dayanak sağlayan baskın bir “Batı dünyası” yarattı.
Elbette “Batı dünyası” hiçbir zaman dünyanın tamamı olmadı, ancak desteklediği uluslararası düzen uluslararası kurumlar inşa etmeye çalıştı, nükleer silahların yayılmasını sınırladı, uluslararası hukuku teşvik etmeye çalıştı ve 2008 ekonomik krizine kadar ekonomik kalkınma için en iyi genel modele sahip olduğunu düşünüyordu.
Bütün bunlar ABD'nin izolasyonizmi tarafından tersine çevrildi.
Bunun Trump versiyonunun nasıl sonuçlanacağını henüz bilmiyoruz, ancak Ulusal Güvenlik Stratejisi'nin Aralık başında yayınlanması, “Batı dünyası”nın özünün – transatlantik ilişkinin – Washington'un gözünde temelden değiştiğini açıkça ortaya koydu.
ABD'nin Rusya, Ukrayna'da neyin tehlikede olduğu, ekonomik ilişkiler ve aslında liberal demokrasinin doğası ve kültürü konusunda Avrupalı müttefiklerinden farklı bir vizyonu var.
Bu geçici mi kalıcı mı bilmiyoruz. Ancak transatlantik ilişkilerin merkezi yapı taşının açıkça bir kenara itilmesiyle, “Batı dünyası”nın son 80 yılda küresel politika üzerinde yarattığı incelikli etki büyük oranda ortadan kalkacak.
2025 yılı, çok kolay kabul ettiğimiz küresel düzenden uzaklaşmanın bir anda uçurumun kenarına geldiği bir yıl olarak geçebilir. Ve bu, öngörüden çok içgüdüyle hareket eden bir adama bağlı.
