SCBA, Uygulama ve Prosedür Yasasının CJP’nin ‘anayasal yetkisini’ geçersiz kıldığını söylemiş oldu
İSLAMABAD: Yüksek Mahkeme Barosu (SCBA) Salı günü SC (Uygulama ve Usul) Yasası 2023’e verdiği yanıtta, yüksek mahkemeye, yasanın Pakistan baş yargıcının “anayasal yetkisini” ihlal ettiğini ve “anayasaya aykırı ilerlemelere niçin bulunduğunu” söylemiş oldu. bağımsız yargı işlevlerine dahil edilmiştir”.
SCBA, davadaki dilekçe sahiplerinin Pakistan Başyargıcı (CJP) Qazi Faez Isa tarafınca oluşturulan tam mahkeme tarafınca yazılı cevaplarını 25 Eylül’e kadar sunmaları yönünde yönlendirilmesinden sonrasında yanıtını sundu. Üst düzey avukatlar kurulu, cevabı bigün geç sunduğunu söylemiş oldu. “Elektrik kesintisi” sebebiyle.
SCBA, altı sayfalık yazılı yanıtında, yasanın 2. maddesinin, Yüksek Mahkeme’ye, heyetlerin oluşturulması için HSK ve en kıdemli iki yargıçtan oluşan üç üyeli bir komite kurma talimatı verdiğini ve bu komitenin parlamentoya dikte etme hakkını elinden aldığını belirtti. HSK’nın “anayasal yetkisi”.
Raporda, HSK’nın “yargının bağımsız bir organı olarak” Yüksek Mahkeme işlerini yönetmesi ve kurul oluşturması engellendiğinden haklarının da elinden alındığı ifade edildi.
Organ, yasanın 2. maddesinin “yargı alanına açıkça saldırı etmiş olduğu” ve “yargının bağımsızlığına” aykırı olduğu görüşündedir.
‘Bölüm 3 trio ilkesini ihlal ediyor’
SCBA ek olarak, yasanın 3. Bölümünün, 184(3) Maddesi ele alınırken, aslolan yargı yetkisinin Yüksek Mahkeme tarafınca kullanılacağı “tarzları belirlediğini” ileri sürdü. Karar verme sürecinin kısıtlanmasının “yargının bağımsızlığı alanına saldırı anlamına geldiğini” ekledi.
Avukatlar kurulu, “Yasanın Yargıtay’ın emek harcama ve karar alma süreçlerinde pek oldukca problem yaratacağı ve hem de kamu açısından ehemmiyet taşıyan temel hakların uygulanmasında da sorunlara/sorunlara yol açacağı kati” dedi.
Hukuk dili ‘doğadaki rehber’
SCBA ek olarak yasada kullanılan dilin “yönerge” bulunduğunu ve parlamentonun yasa vasıtasıyla Yüksek Mahkeme’ye yargı işlevleri de dahil olmak suretiyle işlerinin “yönetilmesi” mevzusunda yönerge verdiğini ileri sürdü.
SCBA, “Bu, Anayasa’nın inkar edilmesinin yanı sıra Pakistan Yüksek Mahkemesi’nin bağımsız yargı işlevlerine anayasaya aykırı müdahalelere yol açmaktı” dedi.
‘Meclis yasama yetkisine haiz değildi’
Ek olarak SCBA, temyiz hakkının verilmesinin sadece anayasa değişikliğiyle yapılabileceğini ileri sürdü.
“Parlamento, 2023 tarihindeki XVII. Kanun kabul edildiğinde 2/3 çoğunluğa haiz değildi. Parlamentonun yasama yetkisi yoktu” dedi üst düzey baro. Ek olarak yasanın “kişiye hususi, amaca hususi ve zamana hususi” bulunduğunu ileri sürdü.
Teşkilat ek olarak yüksek mahkemeyi yasanın “anayasaya uygunluğunu ve yasa koyucuların niyetini” incelemek için “parlamento işlemlerinin kaydını” aramaya çağırdı.
Kurul ek olarak yasada öngörülen avukat değişikliğinin “adaletin amaçlarına hizmet etmeyeceğini ve yararlı olamayacağını” da ileri sürdü. Ek olarak, SC’nin yasanın 7. kısmı uyarınca acil dilekçeleri 14 gün içinde duruşmaya hazırlama yükümlülüğü getirmesinin “Pakistan Yüksek Mahkemesinin idaresine saldırı” bulunduğunu da ekledi.
‘8. Bölüm tüm yargı sistemini yerle bir ediyor’
SCBA ek olarak yasanın 8. Maddesinin “tüm yargı sistemini ve onun işleyişini yerle bir ettiğini” ileri sürerek şu ifadeyi kullanıyor: “Bu Yasanın hükümleri, o an için yürürlükte olan öteki yasa, kaide yada düzenlemelerde yer edinen hükümlere bakılmaksızın geçerli olacaktır.” yada Yüksek Mahkeme ve Yüksek Mahkeme dahil herhangi bir Mahkemenin sonucu”.
“Bu yargı açıkça herhangi birinin ya da daha fazlasının yararına düzenlenmiş olup, hem de Pakistan Anayasası’nın ve onun söz mevzusu mevzuyla ilgili hükmünün de inkârı anlamına gelmektedir. SCBA, 8. bölümün yasa kitabında kalması durumunda eyalette düzensizlik ve kanunsuzluğun ortaya çıkacağını söylemiş oldu. Açıklamada, 7. maddede devletin yargıdan söz edilmeden tanımlandığı ve onu “adli araştırma yetkisine haiz bağımsız bir Devlet organı” olarak “kabul edilmiş olduğu” ifade edildi.
SCBA, milletvekillerinin bu yasayı çıkararak Anayasayı koruma, koruma ve müdafa yeminlerini “tamamen göz ardı etmiş olduğu” sonucuna vardı.
“Anayasanın başlangıç bölümünde ve Nesnel Çözüme ilişkin 2A maddesinde yer edinen temel özellikler, parlamenterleri görevlendiren egemen Pakistan halkının amacı ve hedefidir. Kullanılacak yetki boşa çıkarılmış, Pakistan halkının anayasaya bağlılığa uyma iradesi göz ardı edilmiş ve temel hak olarak adalete erişim ilkesi ihlal edilmiştir.” “Anayasaya aşırı kıymet katıyor”.
Olay geçmişi
13 Nisan’da Yüksek Mahkeme’nin sekiz üyeli heyeti, kamu çıkarını ilgilendiren mevzularda baş yargıcın yetkilerini ele alan ve Pakistan baş yargıcının suo moto yetkilerini sınırlamayı amaçlayan yasanın uygulanmasını durdurdu.
Haziran ayındaki bundan önceki duruşmada, suo motu davalarında temyiz hakkıyla ilgili olan 2023 tarihindeki Yüksek Mahkeme (Kararların ve Emirlerin İncelenmesi) Yasası ile SC Uygulama ve Usul Yasası arasındaki benzerlikler Pakistan Başsavcısı ile tartışıldı ( AGP) Mansoor Usman Awan parlamentonun iki yasayı “uyumlaştırmaya” çalışabileceğini söylemiş oldu.
Devrin CJP’li Umar Ata Bandial – öneriyi memnuniyetle karşılarken – federal hükümetin yargıyla ilgili herhangi bir yasa yaparken üst mahkemeyi dikkate alması icap ettiğini söylemiş oldu.
CJP Isa’nın ülkenin baş yargıcı olarak seçilmesinin peşinden dilekçe, vazife süresinin ilk gününde duruşmaya alındı. Baş yargıç, yasaya itiraz eden savunmaları dinlemek için tam bir mahkeme oluşturmuştu ve bu, ülkenin yargı tarihinde ilk kez televizyonda yayınlanmıştı. Yüksek Mahkeme, çekişmeli yasaya itiraz eden dilekçelerle ilgili duruşmaların canlı yayınlanmasına izin verdi.
Gün boyu devam eden duruşma esnasında, heyetin değişik üyeleri ve başsavcı tarafınca bir takım sual yöneltildi ve avukatlar yanıtlarını sunmak için süre istedi.
Bu amaçla mahkeme, avukatlara cevaplarını 25 Eylül’e kadar sunmaları emirini vererek duruşmayı 3 Ekim’e erteledi.
Ek olarak, Yüksek Mahkeme’nin işleyişini sürdürmek amacıyla CJP Isa, davaları atamak ve heyetler oluşturmak suretiyle kendisi, Yargıç Sardar Tariq Masood ve Yargıç Ijazul Ahsan’dan oluşan üç üyeli bir komite oluşturdu.
