Nakit sıkıntısı çeken Mısır, devlet varlıklarını Körfez ülkelerine satıyor

Kahire, Mısır, kurumuş dolar 3 milyar dolarlık Internasyonal Para Fonu (IMF) kurtarma kredisine karşın, devlet varlıklarını varlıklı Körfez ülkelerine satarak kasasını doldurmanın yollarını arıyor.

Uzmanlar, anlaşmaların tüm taraflar için bir kazan-kazan olabileceğini söylüyor, sadece Körfez’in eski koşulsuz yardım cömertliğinin aksine, yeni anlaşmalar düzeltim gerektirecek.

Kahire nakit enjeksiyonunun, IMF’nin “önümüzdeki dört yıl içinde ortalama 17 milyar dolarlık bir finansman açığı” olduğu mevzusunda uyardığı şeyi kapatacağını umuyor.

Petrol ve gaza dayalı ekonomilerini çeşitlendirmek isteyen Kuveyt, Katar, Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri için, Şimal Afrika ülkesindeki devlet işletmelerinde varlık, arazi ve hisse kapmak için süratli bir yol sağlıyor.

Londra’daki Capital Economics’te gelişmekte olan piyasalar ekonomisti James Swanston, “Körfez ülkelerinin geçen yıl Mısır’a yapmış olduğu yatırımlar, Mısır’ın IMF’den daha çok fon sağlamadan ilkin karşılaşmış olduğu bazı acil finansman endişelerini hafifletmesine destek oldu” dedi.

Hem de Körfez ülkelerinin bölgede bir tesir alanına haiz olmaya devam etmesine de olanak elde etmiştir.”

Körfez ülkeleri için, Mısır’ın para birimindeki keskin bir değer düşürme ve Başkan Abdülfettah el-Sisi’nin sunmuş olduğu teşvikler Mısır’ı cazip bir yatırım haline getiriyor.

Sadece Sisi’nin -2013’te İslamcı cumhurbaşkanı Muhammed Mursi’yi devirdikten sonrasında desteğine güvendiği- Körfez’deki müttefiklerinin açık çek yazmaları bitti ve şimdi ekonomik düzeltim ve daha çok şeffaflık talep ediyorlar.

Körfez harcama çılgınlığı

Bir yıldan kısa bir süre içinde Mısır poundu değerinin yarısını kaybederek ithalata bağımlı ülkede senelik enflasyonu Ocak ayında %26,5’e çıkardı.

Kahire’nin dış rezervlerindeki 34,2 milyar doların (Şubat 2022’ye gore %20 düşüş) ortalama 28 milyar doları varlıklı Körfez müttefiklerinden gelen mevduatlardır.

Ülkenin dış borcu on yılda üç kattan fazla artarak 155 milyar dolara ulaştı.

Sisi, “Mısır şeklinde bir ülkenin her yıl trilyon dolarlık bir bütçeye ihtiyacı var. O para bizde mi? Hayır. Yarısı mı bizde? Hayır. Çeyreği mi bizde? Hayır.” Dubai bu hafta, “arkadaşlardan, BAE’den, Suudi Arabistan ve Kuveyt’ten gelen yardımın” önemine dikkat çekiyor.

Sadece Suudi Maliye Bakanı Muhammed el-Jaadan, koşulsuz yardım günlerinin sona erdiği mevzusunda uyardı.

Jaadan, Ocak ayında Davos’ta yapmış olduğu açıklamada, krallığın “reformları görmek” talep edeceğini açıklayarak, “Eskiden direkt hibeler ve depozitolar veriyorduk ve bunu değiştiriyoruz.”

Kahire, IMF kredi anlaşmasının bir parçası olarak, hususi sektörün ekonomideki payını 2025 yılına kadar %30’dan %65’e çıkarmak amacıyla mühim devlet varlıklarını özelleştirme taahhüdünde bulunmuş oldu.

Körfez ülkeleri içeri daldı

Mısır iş dünyası haberleri yayını Enterprise’ın Aralık ayında yapmış olduğu hesaplamaya gore, 2022’de Mısır’da 66 birleşme ve satın alma tamamlandı, bu sayı 2021’deki işlemlerin iki katından fazla.

Ordunun kuvvetli ekonomik görevi

40 anlaşmada hisse sahibi olan BAE ve Suudi şirketleri, işlemlerin büyük kısmına sahipti.

Enterprise Aralık ayında, Abu Dabi’nin devlet servet fonu ADQ ve Suudi Arabistan’ın Kamu Yatırım Fonu’nun “en kuvvetli şirketlerden” bazılarında “mühim azınlık hisselerini satın almak için ortalama 3,1 milyar dolar harcadı” diye yazmıştı.

Mısır’ın en büyük iki gübre üreticisinin, Abu Qir Fertilizers Company’nin %41,5’i ve MOPCO’nun %45’inin mühim hisselerini kaptılar.

ADQ hem de Mısır’daki Commercial International Bank’ın (CIB) en büyük hususi hissedarıdır ve %17,5 hissesini 911,5 milyon $’a satın almıştır.

Suudi fonu şu anda devlet tarafınca kurulan dijital ödeme şirketi eFinance’ın %25’ine haiz ve Birleşik Mısır Bankası’nı satın almak için pazarlık yapıyor.

Daha çok anlaşmayı teşvik etmek için Kahire, fena şöhretli bürokrasisini azaltıyor ve Başbakan Mostafa Madbouli bu ayın başlarında 32 halka açık firmanın hisse satışını duyurdu.

Sadece Carnegie Orta Doğu Merkezi’nden Yezid Sayigh, Mısır’ın on senelerdir ekonomide kilit fakat gizli saklı bir rol oynayan son aşama kuvvetli ordusunun geniş varlık portföyünün anlaşmalar için büyük seviyede masanın haricinde kaldığını söylemiş oldu.

Sayigh, askeriyeye ilişik şirketlerin “mali açıdan o denli saydam olmadığı için piyasaya sürülemediklerini” söylemiş oldu.

Satışa sunulan 32 kişiden bir tek ikisi askeri şirket. Bunlardan biri, Abu Dabi Ulusal Petrol Şirketi’nin (ADNOC) 2021’de satın almayı düşündüğü ordunun Wataniya Petrolü.

Sayigh, anlaşmanın “görünüşe gore askeri firmanın iç mali yönetiminin herhangi bir ciddi yatırımcıyı sermayesini riske atmaktan korkutacağı için” tökezlediğini söylemiş oldu.