Macron, Asya stratejisini yeniden başlatırken ‘yüzleşmeyi’ reddediyor
BANGKOK: Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, “çatışma” Cuma günü, Avustralya ile iptal edilen bir denizaltı sözleşmesi nedeniyle yaşanan sert tartışmanın ardından Asya-Pasifik bölgesi stratejisini yeniden başlatırken.
Asya-Pasifik Ekonomik İşbirliği (APEC) zirvesinin oturum aralarında yaptığı konuşmada Macron, şunları söyledi: Dengeleyici bir güç olarak Fransa Çin ve ABD arasındaki süper güç mücadelesinin uzun süredir hakim olduğu bir bölgede.
APEC zirvesi, ABD Başkanı Joe Biden ile Çin lideri Xi Jinping arasındaki yüksek riskli toplantının tırmanan rekabetten biraz ısınmasından günler sonra geliyor.
Washington ile Pekin arasındaki gerilim, son yıllarda kendi kendini yöneten Tayvan’ın geleceği, insan hakları, ticaret ve Çin’in artan iddialılığı nedeniyle keskin bir şekilde arttı.
Macron, “Hegemonyaya inanmıyoruz, çatışmaya inanmıyoruz, istikrara inanıyoruz” dedi.
Reunion, Yeni Kaledonya ve Fransız Polinezyası da dahil olmak üzere Hint ve Pasifik okyanuslarında denizaşırı toprakları olan Paris de dahil olmak üzere bölgesel güçlerin bir rol oynaması gerektiğini söyledi.
Macron İngilizce yaptığı konuşmada, “Ormandayız ve iki büyük filimiz var, giderek daha gergin olmaya çalışıyor” dedi.
“Eğer çok gerginleşirler ve savaş başlatırlarsa, bu ormanın geri kalanı için büyük bir sorun olur. Diğer birçok hayvanla işbirliği yapmanız gerekir: kaplanlar, maymunlar, vb.”
Cuma günkü zirve görüşmeleri, ABD Başkan Yardımcısı Kamala Harris’in müttefikleri Japonya, Güney Kore, Avustralya, Yeni Zelanda ve Kanada ile acil görüşmeler düzenlediğini gören Kuzey Kore’nin en son uzun menzilli füze fırlatmasının gölgesinde kaldı.
‘Dinamik denge’
Macron, iklim değişikliğinden Rusya’nın Ukrayna’daki savaşının tetiklediği ekonomik kargaşaya kadar uluslararası toplumun karşı karşıya olduğu örtüşen krizlerin üstesinden gelmek için koordineli bir yanıta ihtiyaç olduğunu söyledi.
“Hint-Pasifik stratejimiz, bu ortamda dinamik dengenin nasıl sağlanacağıdır” dedi.
“Tam olarak bunlardan birinin hegemonyası olamayacak bir tür istikrar ve denge nasıl sağlanır, iki büyük gücün karşı karşıya gelmesi olamaz.”
Fransa’nın bölgedeki sesli angajmanı, geçen yıl, Avustralya’nın önceki başbakanı Scott Morrison’ın Canberra’ya denizaltı sağlamak için bir Fransız sözleşmesini aniden baltaladığı ve bunun yerine ABD veya İngiliz nükleer enerjili denizaltıları satın alma anlaşmasını açıkladığı zorlu bir dönemin ardından geldi.
Anlaşmazlık ilişkileri alabora etti ve bir AB-Avustralya ticaret anlaşmasını batırmakla tehdit etti, ancak iki taraf, Başbakan Anthony Albanese’nin iktidara gelmesinden bu yana barıştı.
Yeni nükleer denizaltıların teslimi yıllar alabilir ve Çin’in bölgedeki atılganlığını artırdığı bir zamanda potansiyel olarak Avustralya’yı yetersiz kapasiteye bırakabilir.
Endonezya’daki G20 zirvesinin oturum aralarında Arnavutlarla yaptığı görüşmeden bir gün sonra Perşembe günü Bangkok’ta konuşan Macron, Fransa’nın kapasite açığını doldurmaya hâlâ istekli olduğunu söyledi.
Ancak Albanese Cuma günü, Avustralya’nın ABD ve İngiltere ile bir güvenlik anlaşması kapsamındaki anlaşmasını sürdürmekte olduğunu yineledi ve “bunda belirsiz hiçbir şey yok” dedi.
Avustralya’nın Fransa ile “çok iyi bir işbirliği ilişkisine” sahip olduğunu söyleyen yetkili, Macron’un “Fransa’nın lideri olarak istediği yorumu yapma hakkına sahip olduğunu” da sözlerine ekledi.
Macron, Rusya’nın Ukrayna’daki savaşını küresel istikrarsızlığın başlıca kaynağı olarak tanımladı ve tüm Asya uluslarının harekete geçme görevlerini kabul etmeleri gerektiğini söyledi.
Macron, Fransa’nın “bu savaşın sizin de sorununuz olduğunu çünkü çok fazla istikrarsızlığa yol açacağını söylemek için artan bir fikir birliği” oluşturmaya çalıştığını söyledi.
