Cinayetler ve cinsel şiddete ilişkin 'kan donduran açıklamalar': Dönüm noktası niteliğindeki Rohingya soykırımı davası hakkında bildiklerimiz | Dünya Haberleri

Dr Ronan Lee, Rohingya toplumu üyeleriyle konuştuğunda, Myanmar güvenlik güçleri tarafından gerçekleştirilen iddia edilen cinayetler ve cinsel şiddete ilişkin “kan donduran hikayeler” duydu.

Yüzlerce köyün nasıl yakıldığını anlattılar MyanmarYazar ve akademisyen, ordusunun Rohingyalı erkeklere “adil bir yok etme oyunu” muamelesi yaptığını söyledi.

Kurban olduğu iddia edilen kişilerin Dr Lee'ye söylediğine göre, binlerce kişi öldürülmüş ve çoğunluğu Müslüman olan azınlık grubundaki kadın ve kızlara karşı “canavarca bir cinsel şiddet kampanyası” başlatılmıştı.

Şimdi onların hikayeleri, Myanmar'ın soykırım yapmakla suçlandığı dönüm noktası niteliğindeki bir davada ilk kez uluslararası bir mahkemede doğrudan dinleniyor.

700.000'den fazla Rohingya Mülteciler, 2017 askeri müdahalesi sırasında Güneydoğu Asya ülkesinden komşu Bangladeş'e kaçtı.

Kampanyayı Rohingya isyancı grubunun saldırısının ardından başlattığını söyleyen Myanmar, soykırım iddialarını reddetti.

Uluslararası Adalet Divanı'nın (UAD) uzun zamandır beklenen duruşmaları geçen hafta Lahey'de başladı ve davanın, soykırımın nasıl tanımlanıp kanıtlanabileceği konusunda emsal teşkil etmesi bekleniyor.

İlk kez tarafından sunuldu GambiyaMyanmar ordusunun 1948 Soykırım Sözleşmesini ihlal eden bir “temizleme operasyonu” düzenlediğini ileri sürdü.

Gambiya'nın adalet bakanı Dawda Jallow, ülkesinin askeri hükümetle yaşadığı deneyimin ardından davayı “sorumluluk duygusundan” kurtardığını söyledi.

Geçen hafta davanın açılışında Bay Jallow, mahkemeye Rohingya halkının “onlarca yıl süren korkunç zulme ve yıllarca süren insanlık dışı propagandaya katlandığını” söyledi.

“Onlar yok edilmek üzere hedef alındı” dedi.

“Myanmar onların hayallerini reddetti; hatta hayatlarını bir kabusa dönüştürdü, onları hayal edilebilecek en korkunç şiddete ve yıkıma maruz bıraktı.”

Myanmar ne dedi?

2021'den bu yana askeri kontrol altında olan Myanmar, davada savunmasını açtı ve temsilci Ko Ko Hlaing mahkemeye ülkenin “boş kalmak ve teröristlerin kuzey Rakhine Eyaletini serbestçe kontrol etmesine izin vermek zorunda olmadığını” söyledi.

Davanın “kanıtlanmamış iddialara değil, kanıtlanmış gerçeklere dayanarak” karara bağlanacağını ve “duygusal ıstırap ve bulanık gerçeklere dayalı resimlerin, gerçeklerin titizlikle sunulmasının yerini alamayacağını” da sözlerine ekledi.

Rohingyalar kimlerdir?

2017 yılı başında Myanmar'da bir milyondan fazla Rohingya insanı yaşıyordu ve çoğunluğu ülkenin batısındaki Rakhine Eyaleti'ndeydi.

Kendi dilleri ve kültürleriyle nesillerdir bölgede yaşayan Müslüman tüccarların torunları olduklarını söylüyorlar.

Ancak ağırlıklı olarak Budist bir ülke olan Myanmar, uzun süredir Rohingya halkını komşu Bangladeş'ten gelen yasadışı göçmenler olarak görüyor ve onlara vatandaşlık vermiyor.

2017'deki baskının ardından bir milyondan fazla Rohingya insanı şu anda Bangladeş'teki kaotik ve aşırı kalabalık kamplarda yaşıyor.

BM'nin araştırma heyeti, askeri saldırının “soykırım niteliğinde eylemler” içerdiği sonucuna vardı. Myanmar yetkilileri, askeri saldırının meşru bir terörle mücadele kampanyası olduğunu söyleyerek bu raporu reddetti.

Facebook'un Rolü

Üç haftadan uzun süren duruşmalarda UAD, mağdur olduğu iddia edilen kişileri kapalı oturumlarda dinleyecek; bu, onların anlattıklarının uluslararası bir mahkemede ilk kez doğrudan anlatılması anlamına geliyor.

Dava aynı zamanda Facebook'un nefret söylemi yayma iddiası için ana medya olarak kullanıldığını araştırarak yeni bir çığır açıyor.

Araştırmaları Myanmar, Rohingyalar, soykırım ve nefret söylemi üzerine yoğunlaşan Dr Lee, Facebook'un o dönemde Müslüman ve Rohingya karşıtı mesajların yayılmasında önemli bir platform haline geldiğini söylüyor.

Loughborough Üniversitesi uzmanı, “Facebook o dönemde Myanmar'da neredeyse hiçbir düzenlemeye tabi değildi ve platformunda Rohingya karşıtı paylaşımların çoğalmasına izin veriyordu” diyor.

“Bu, Myanmar ordusunun 2017'de Rohingya'ya yönelik şiddet eylemini herhangi bir anlamlı kamuoyu tepkisi veya etkili siyasi figürlerin muhalefeti olmadan gerçekleştirmesine imkan verecek siyasi örtü ve halk desteğini sağladı.”

Sky News yorum almak için Facebook'a başvurdu.

Paylaşmak

Mart 2025: Soykırımla suçlanan mülteciler ordu adına savaşmaya zorlandı

ICJ'deki olası sonuç ne olacak?

Myanmar'a karşı açılan davada Dr Lee, Gambiya'nın başarı şansı olduğuna inanıyor.

“Kanıtlar, Myanmar ordusunun Arakanlı sivilleri Rohingya oldukları için hedef alan şiddet eylemleri gerçekleştirdiğini güçlü bir şekilde gösteriyor” diye ekliyor.

“Ve Myanmar ordusunun ve hükümetinin Rohingyalara onlarca yıldır uyguladığı kötü muamele, bir Myanmar topluluğu olarak Rohingyaları yok etme arzusunu güçlü bir şekilde gösteriyor.”

Duruşma, UAD'nin on yılı aşkın bir süredir bütünüyle ele aldığı ilk soykırım davasıdır ve sonucunun, gelecekteki iddiaların nasıl değerlendirileceği konusunda yansımaları olabilir. Güney Afrika'nın İsrail'i Gazze'de soykırım yapmakla suçladığı dava.

Üç hafta sürmesi beklenen duruşmalara katılmak üzere çok sayıda Rohingya üyesi Hollanda'ya gitti.

Nihai kararın 2026 yılının sonuna doğru verilmesi bekleniyor.

Devamını oku:
Açıklandı: 2017 Rohingya mülteci krizi
Myanmar'da seçim yapılıyor ancak eleştirmenler bunun 'sahte' bir oylama olduğunu söylüyor

Myanmar ilk olarak mahkemede, ülkesinin silahlı kuvvetlerinin soykırım yaptığını reddeden Nobel Barış Ödülü sahibi Aung San Suu Kyi tarafından temsil edilmiş ve 2019'da UAD'ye Rohingya halkının liderliğini yaptığı ülkeden kitlesel göçünün isyancılarla yapılan bir savaşın talihsiz sonucu olduğunu söylemişti.

Ordunun iktidarı ele geçirmesi sonrasında destekçilerinin uydurma suçlamalar olarak adlandırdığı suçlamalardan dolayı mahkum edildikten sonra şu anda hapiste.

Soykırım bulgusu, Lahey merkezli başka bir mahkeme olan Uluslararası Ceza Mahkemesi'nde devam eden soruşturmayı da etkileyebilir.

2024 yılında mahkeme başsavcısı, hakimlerden Myanmar'ın askeri rejiminin başı Kıdemli General Min Aung Hlaing için Rohingya'ya karşı işlenen suçlardan dolayı tutuklama emri çıkarmalarını istedi.

General Hlaing daha önce iddiaları reddetmişti ve tutuklama talebi hâlâ beklemede.