BM uzmanı, hanımefendileri ve evlatları gözaltı savaşlarında ‘istismardan’ kurtarmak için düzeltim istiyor
BİRLEŞMİŞ MİLLETLER: Bir Birleşmiş Milletler (BM) hakları uzmanı, gözaltı savaşlarında hanımefendileri ve evlatları “istismar” ve “sertlik”ten kurtarmak için aile mahkemesi sistemlerinde acil reformlar istedi.
BM Hanıma Yönelik Sertlik Hususi Raportörü Reem Alsalem, hanım ve evlatların esenliğiyle ilgili vahim soruna dikkat çekerek, dünya genelinde aile mahkemesi sistemlerini saran derinlere kökleşmiş cinsiyet önyargısının onları son aşama şiddetli ve sefil durumlara soktuğunu söylemiş oldu.
Alsalem, “Aile mahkemelerinin, bilhassa annelerin ve/yada evlatların zorla denetim, fizyolojik yada cinsel rahatsız etme de dahil olmak suretiyle ev içi tacize ilişkin inandırıcı iddialarda bulundukları durumlarda, aile içi sertlik ve gözaltında rahatsız etme geçmişini reddetme eğilimi kabul edilemez” dedi. Cenevre’deki İnsan Hakları Konseyi’ne bir rapor.
Aile mahkemelerinde bayanlara yönelik yakın partner sertliği geçmişi çoğu zaman dikkatsizlik edildi ve çocuğun bakış açısına bakılmaksızın ortak velayet yada ebeveyn otoritesi varsayılan karar olarak kabul edildi.
“Çocuğun görüşleri yeterince dikkate alınmadan yabancılaştırıldığını iddia eden ebeveyn lehine velayet sonucu verildiğinde, söz mevzusu çocuğun ruhsal dayanıklılığı zedelenebilmektedir.
Alsalem, “Çocuk kalıcı zarara maruz kalmaya devam edebilir” dedi.
Ek olarak, çocuk velayeti süreçlerinin, evlatların yüksek yararına odaklanan küçüklere duyarlı yaklaşımları kullanma mevzusundaki başarısızlığına da dikkat çekti.
Rapor, azınlık kadınlarının “ebeveyn yabancılaştırma” kullanmakla suçlandıklarında kısmen adalete erişimde artan engeller ve negatif kalıpyargılar sebebiyle ek engellerle karşılaştıklarının altını çiziyor.
Ebeveyn yabancılaşması, bir çocuğun öteki ebeveyn tarafınca yayılan manipülasyon yada yalanlar sonucunda bir ebeveynle ilişki oluşturmayı reddetmesi durumu olarak tanımlanır.
Bazı aile mahkemesi sistemlerinde, mesela ABD’deki eyalet yargı sistemlerinde, bazı ruh sağlığı uzmanları, ebeveyn yabancılaşmasının bir tür duygusal çocuk istismarı bulunduğunu iddia ediyor.
Bilirkişi raporu, aslı astarı olmayan ve bilim dışı kavramın kullanımının oldukça cinsiyetçi bulunduğunu korumak için çaba sarfediyor.
Hem babalara hem de annelere karşı kullanılırken, ağırlıklı olarak annelere karşı kullanıldığı, kadının evlatları babaya düşman etmekle suçlandığı raporda belirtiliyor.
Uzman, önyargılı gözaltı kararlarının sonuçlarının ilgili kişiler için zararı olan ve geri döndürülemez olabileceğini ve ayrılmadan ilkin ve sonrasında devamlı bir şiddete yol açabileceğini söylemiş oldu.
Bu ciddi sonuçlara karşın, “ebeveyn yabancılaşması” ve ilgili düzmece kavramlar, çocuğun yüksek yararı mevzusunda aile mahkemelerine rapor vermekle görevli değerlendiriciler de dahil olmak suretiyle, değişik yargı alanlarındaki yasal sistemlere yerleştirilmiştir ve onaylanmıştır.
Kadın Alsalem’in raporu ek olarak Devletlere ve öteki paydaşlara bireylere, ailelere ve toplumlara verilen uzun soluklu ziyanı tersine çevirmeleri için tavsiyeler sunuyor.
Internasyonal toplumun, birçok anne ve çocuğun aile mahkemesi sistemlerini kullanırken maruz kalmış olduğu oldukca katmanlı şiddetin insan hakları boyutunu dikkate alırken daha büyük bir “kolektif vicdan” geliştirmesi icap ettiğini söylemiş oldu.
“Hanımefendilerin ve evlatların şiddetten korunması, mağdur merkezli bir yaklaşım ve çocuğun yüksek yararı, velayet ve ziyaret haklarına ilişkin düzenlemeler yapılırken öteki tüm kriterlerin önüne geçmelidir” dedi.
