Avustralyalı bilim adamları pembe elmasları oluşturabilecek ‘tamamlanmamış maddeyi’ keşfetti

Bilim adamlarına gore, ender bulunması ve güzelliği sebebiyle dünyanın en kıymetli taşları içinde yer edinen pembe elmasları oluşturabilen “tamamlanmamış madde” bulunmuş oldu.

Bu bulgu daha çok pembe elmasın keşfedilmesine yol açabilir.

Bulunan tüm pembe elmasların %90’ından fazlası Avustralya’nın kuzeybatısındaki kısa sürede kapatılan Argyle madeninde ortaya çıkarıldı.

Sadece öteki elmas madenlerinin çoğundan değişik olarak bir kıtanın ortasında değil de bir kıtanın kenarında yer edinen Argyle’ın tam olarak niçin bu kadar fazlaca pembe mücevher ürettiği bir sır olarak kaldı.

Nature Communications dergisinde gösterilen yeni bir çalışmada Avustralya merkezli araştırmacılardan oluşan bir ekip, pembe elmasların ortalama 1,3 milyar yıl ilkin ilk süper kıtanın parçalanmasıyla Dünya yüzeyine getirildiğini söylemiş oldu. AFP bildirdi.

Batı Avustralya eyaletindeki Curtin Üniversitesi’nden araştırmacı ve çalışmanın baş yazarı Hugo Olierook şunları söylemiş oldu: AFP Pembe elmasları oluşturan üç bileşenden ikisinin aslına bakarsanız bilinmiş olduğu ortaya çıktı.

İlk bileşen karbondur ve Dünya’nın bağırsaklarında olmalıdır.

Olierook, derinliği 150 kilometreden (93 mil) daha sığ olan herhangi bir şeyin grafit olacağını, “kalemlerinizdeki o şeyin, nişan yüzüğündeki kadar güzel olmadığını” söylemiş oldu.

İkinci bileşen, normalde berrak olan elmaslara zarar verecek doğru oranda basınçtır.

“Birazcık iterseniz pembeye döner. Birazcık fazla bastırırsanız kahverengiye döner” dedi.

Argyle’da keşfedilen elmasların çoğunun bu daha azca kıymetli kahverengi tonunda bulunduğunu ekledi.

‘Şampanya mantarı şeklinde’

Tamamlanmamış olan şey, elmasların Dünya yüzeyine fırlayarak insanların onları ele geçirebileceği volkanik vakaydı.

1980’lerde Argyle elmaslarının 1,2 milyar yıl ilkin ortaya çıkmış olduğu tahmin ediliyordu.

Sadece Olierook, o dönemde ender elmasların yükselmesi için herhangi bir “tetikleyici” bulunmadığını, bu yüzden araştırmacıların daha doğru bir vakit çizelgesi yapmaya çalıştıklarını söylemiş oldu.

Kristallerdeki elementlerin yaşını ölçen araştırmacılar, Argyle’ın 1,3 milyar yaşlarında bulunduğunu belirledi; bu da elmasların evvelinde düşünülenden 100 milyon yıl sonrasında ortaya çıkmış olduğu anlamına geliyor.

Bu, Nuna yada Columbia olarak malum dünyanın ilk süper kıtasının parçalanmasıyla örtüşüyor.

Olierook, Nuna’da “Dünya üstündeki neredeyse her kara hacminin birbirine sıkıştığını” söylemiş oldu.

İkinci bileşen olan elmasın rengini değiştiren çok büyük tazyik, 1,8 milyar yıl ilkin Batı Avustralya ile Şimal Avustralya arasındaki çarpışmalar esnasında meydana geldi.

Olierook, Nuna’nın beş yüz milyon yıl sonrasında parçalanmaya başlamasının, o vakadan meydana gelen “yara izini” tekrardan ağırlaştırdığını söylemiş oldu.

Magma’nın bu eski yara izinin içinden “patlayan bir şampanya mantarı şeklinde” fırladığını ve elmasları da yanına aldığını ekledi.

Araştırmanın yazarlarından Luc Doucet, elmasları ses hızına yakın bir hızla hareket ettiren böylesine büyük bir patlamanın kayıtlı insanlık tarihinde gerçekleşmediğini söylemiş oldu.

Bundan sonrasında nereye bakmalı?

Son 200 yılda insanoğlu elmasları çoğunlukla büyük kıtaların merkezlerinde aradılar.

Sadece pembe elmasların “tamamlanmamış bileşenini” bilmenin, ender taşları bulma mevzusunda gelecekteki çabalara destek olabileceğini söyleyen Olierook, daha fazlasını keşfetmenin kolay yada süratli olmasının pek ihtimaller içinde olmadığını da sözlerine ekledi.

Nuna’nın kıtaların kenarlarına yakın bir yerde dağıldığını gösteren eski dağ kuşaklarının yeni bir “pembe elmas cennetine” ev sahipliği yapma potansiyeline haiz bulunduğunu söyleyen yetkili, ihtimaller içinde bölgeler olarak Kanada, Rusya, Cenup Afrika ve Avustralya’yı adlandırdı.

Araştırmaya dahil olmayan Adelaide Üniversitesi’nden elmas uzmanı John Foden şunları söylemiş oldu: AFP araştırmacıların Argyle elmaslarının yaşını “ikna edici bir halde gösterdiklerini” söylemiş oldu.

Sadece elmas zengini öteki eyaletlerin de Nuna’nın bölünmesiyle bağlantılı olduğu ve pembe elmas üretmedikleri mevzusunda uyardı.

Bu, “pembeliğin mahalli bir Argyle özelliği şeklinde göründüğünü” öne sürüyor, diye ekledi.

Olierook, Argyle madeninin “çeşitli mali nedenlerden” dolayı 2020’de kapandığını, bunun da arzın durması sebebiyle pembe elmasların değerinin artmaya devam edebileceği anlamına geldiğini söylemiş oldu.