Bilim adamları, küçülmeye devam eden Ay’da toprak kaymalarının artacağı mevzusunda uyarıyor
Yeni bir emek verme, ay depremleri şeklinde sismik faaliyetlerin eşlik etmiş olduğu ayın küçülmesinin toprak kaymalarında artışa yol açabileceğini ve fay bölgelerine yakın bölgelerde gelecekteki astronotlar için potansiyel olarak çekince oluşturabileceğini gösteriyor.
Maryland Üniversitesi’nden araştırmacılar, Dünya’nın naturel uydusu Ay’ın, çekirdeğinin soğuması sebebiyle son birkaç yüz milyon yılda çevresinin 100 metreye kadar kaybolduğunu, bunun da Ay’ın cenup kutbunun bazı kısımlarında mühim yüzey eğrilmesine niçin bulunduğunu bildirdi.
Çalışmanın ortak yazarı Thomas Watters, “Ay’daki kalıcı ileri karakolların konumu ve istikrarı planlanırken, genç bindirme faylarının küresel dağılımı, etken olma potansiyelleri ve devam eden küresel daralmadan yeni bindirme fayları oluşturma potansiyeli dikkate alınmalıdır” dedi. Ulusal Hava ve Uzay Müzesi’nden.
Araştırmacılar, Ay’ın cenup kutup bölgesindeki fayları 50 yıl ilkin Apollo sismometreleri tarafınca kaydedilen kuvvetli bir ay depremiyle ilişkilendirdiler; bu, Ay’ın cenup kutbunun belirli bölgelerinin sismik sarsıntıdan meydana gelen toprak kaymalarına bilhassa duyarlı bulunduğunu ortaya çıkardı.
Ayın iç kısmındaki faylardan meydana gelen ay depremleri, ay yüzeyindeki insan yapımı yapılara ve ekipmanlara zarar verebilir. Saatlerce, hatta tüm bir öğleden sonrasında sürebilirler ve gelecekteki insan yerleşimleri için potansiyel olarak yıkıcı olabilirler.
Bunun sebebi, milyarlarca yıl süresince asteroit ve kuyruklu yıldız çarpışmaları sonucunda Ay yüzeyinde oluşan gevşek çökeltilerdir.
Araştırmanın öteki yazarı Dr. Nicholas Schmerr’e nazaran Ay’ın yüzeyi, milyarlarca senedir asteroitlerin ve kuyruklu yıldızların etkilediği “kuru, topraklanmış çakıl ve tozdan” oluşuyor.
Mikron boyutundan kaya boyutuna kadar değişen, sonuçta ortaya çıkan parçalar gevşek bir halde birleşiyor ve bu da onları sarsıntı ve toprak kaymalarına karşı duyarlı hale getiriyor.
Nasa, Artemis misyonunun bir parçası olarak elli yılı aşkın bir süre sonrasında aya ilk mürettebatlı uçuşunu 2024’ün sonlarında başlatmayı planlıyor. Araştırmacılar, gelecekteki insan keşifleri için ayda daha tehlikeli bölgeleri belirlemeyi amaçlıyor.
Dr Schmerr, “Bu emek verme, Ay’daki sismik faaliyetlere daha iyi dayanabilecek mühendislik yapıları ya da insanları hakikaten tehlikeli bölgelerden sakınan mühendislik yapıları olsun, Ay’da bizi bekleyenlere hazırlanmamıza destek oluyor” dedi.
