SC (Uygulama ve Prosedür) Yasası 2023 açıklandı

Baş yargıcın yetkilerini düzenleyen bir yasa olan 2023 tarihindeki Yüksek Mahkeme (Uygulama ve Prosedür) Yasası, eski iktidar koalisyonu Pakistan Demokratik Hareketi (PDM) tarafınca hükümetinin sonlarına doğru kabul edildi.

Sadece eski CJP Umar Ata Bandial’ın oluşturduğu sekiz üyeli heyetin yasanın 21 Nisan’da yürürlüğe girmesinden günler ilkin, 13 Nisan’da yürütmeyi durdurma sonucu vermesiyle ittifak bir aksilikle karşılaştı.

Duruşmanın peşinden Anayasa’nın 184(3) maddesi uyarınca dört kurul oluşturuldu.

Bu kürsülerden ikisi, ülkenin her yerinde aynı tarihte yapılacak genel seçimlerin davalarının görülmesi için oluşturulan araştırma kürsüsü ve sivillerin askeri yargılamalarının görülmesi için daha büyük bir kürsüydü.

Ziyaret esnasında, şu anki CJP Yargıcı Qazi Faez Isa ve Yargıç Tarık, SC yasasına ilişkin bir karar verilmediği için sivillerin askeri davasına katılmaktan vazgeçtiler.

Ek olarak kalış esnasında oluşturulan öteki iki kürsü, ses sızıntılarını soruşturma komisyonu davasında yer edinen SC kürsüsüydü.

CJP Isa, baş yargıç olarak göreve başladıktan derhal sonrasında 18 Eylül’deki duruşmada bu kürsüye başkanlık etti. Bu kurul şu ana kadar üç duruşma gerçekleştirmiş oldu.

SC (Uygulama ve Usul) Yasası 2023’e ilişkin karardan ilkin SC’de Madde 184(3) uyarınca hiçbir davanın çözülmediği belirtilebilir.

Peki kanun nedir?

Kanun, baş yargıç da dahil olmak suretiyle kıdemli yargıçlardan oluşan üç üyeli bir komiteye anlık bildirimde bulunma yetkisini veriyordu. Ek olarak, üst mahkemede saydam yargılama yapılmasını amaçladı ve temyiz hakkını da içeriyor.

Heyetlerin oluşturulmasıyla ilgili olarak Kanun, üst mahkeme önündeki her dava, mevzu yada itirazın, HSK ve en kıdemli iki yargıçtan oluşan bir komite tarafınca oluşturulan bir kurul tarafınca dinleneceğini ve karara bağlanacağını belirtiyordu.

Komite kararlarının çoğunlukla alınacağı açıklandı.

Yüksek mahkemenin aslolan yargı yetkisinin kullanılmasıyla ilgili olarak Kanun, Madde 184(3)’ün kullanımını gerektiren herhangi bir mevzunun ilk olarak komitenin önüne getirileceğini belirtiyordu.

Kanun, Anayasa’nın yorumlanmasının lüzumlu olduğu mevzularda komitenin minimum beş yüksek mahkeme yargıcından oluşan bir kurul oluşturacağını belirtiyordu.

Madde 184(3)’ün yargı yetkisini kullanan bir üst mahkeme heyeti tarafınca verilen herhangi bir karara yönelik itirazlarla ilgili olarak Kanun, temyizin heyetin emrini takip eden 30 gün içinde daha büyük bir SC heyetine yapılacağını belirtti. Temyizin 14 günü geçmeyecek bir süre içinde görüşülmek suretiyle kararlaştırılacağını da sözlerine ekledi.

Mahkeme, bu temyiz hakkının, 2023 tarihindeki SC (Uygulama ve Usul) Kanunu’nun yürürlüğe girmesinden ilkin Madde 184(3) kapsamında haklarında karar verilen mağdur kişileri de geriye dönük olarak kapsayacağını, sadece temyizin bu şekilde uygulanacağını da ekledi. Kanunun yürürlüğe girmiş olduğu tarihten itibaren 30 gün içinde başvuruda bulunulmuştur.

Kanun ek olarak, bir partinin Anayasa’nın 188. maddesi uyarınca araştırma başvurusunda bulunmak suretiyle kendi seçeceği avukatı atama hakkına haiz olacağını da belirtti.

Ek olarak, bir niçin, temyiz yada mevzu kapsamında meydana getirilen, aciliyet talebinde bulunan yada geçici çözüm isteyen bir başvurunun, müracaat tarihinden itibaren 14 gün içinde duruşmaya hazır hale getirileceğini belirtmektedir.