ECP’nin seçim tarihini belirleme hakkı, hukuk bakanlığını Başkan Alvi’ye verme hakkı var

İSLAMABAD: Cumhurbaşkanı Arif Alvi’nin mektubuna cevap olarak, Hukuk ve Hakkaniyet Bakanlığı Çarşamba günü devlet başkanına, Pakistan Seçim Komisyonu’nun (ECP) seçim için “tarih duyuru etme yada atama yetkisine” haiz olduğu görüşünde bulunduğunu bildirdi. Ulusal ve eyalet meclisleri genel seçimlerinin yapılması ve yürütülmesi.

Bakanlık, sekreteri vesilesiyle başkanın, ECP’nin seçim gözlemcisinin seçim tarihini belirleme mevzusunda cumhurbaşkanına danışmasına gerek olmadığı yönündeki cevabına ilişkin bakanlığın katkısını isteyen mektubuna cevap verdi.

Geçtiğimiz hafta Başkan Alvi, ECP’nin devlet başkanının artık sandık tarihini belirleme yetkisinin olmadığını öne devam eden mektubu hakkında “tavsiye” almak suretiyle bakanlığa yazmıştı.

Başkanlık Evi, eski adıyla Twitter olarak malum X üstünden yapmış olduğu açıklamada, Alvi’nin, seçim tarihini belirlemek için toplantıya gönderilmiş olduğu mektuba ECP’nin yanıtına ilişkin mektubu bakanlık sekreterine yazdığını söylemiş oldu.

ECP, başkanın Seçim Komiseri (MSK) Sikandar Sultan Raja’yı davet etmiş olduğu mektubuna, seçim yasalarında meydana getirilen değişikliklerden sonrasında artık sandık tarihini belirleme yetkisinin olmadığını belirterek cevap verdi.

Gelişme, mevzu üstünde düşünmek suretiyle CEC Raja’nın başkanlık etmiş olduğu bir görüşmede geldi ve toplantının “yetersiz netice vereceği” sonucuna vardı.

Dr Alvi, MSK’ya yazdığı mektupta, Anayasa’nın 48 (5) maddesi uyarınca Ulusal Meclisin 9 Ağustos 2023’te feshedilmesinden bu yana kendisinin (başkan olarak) en geç 90 gün içinde bir tarih atamak zorunda bulunduğunu söylemiş oldu. Millet Meclisi genel seçiminin yapılması için fesih tarihinden itibaren.

Bakanlık, bugünkü yanıtında, Madde 48(5)’in cumhurbaşkanına, yalnızca alt meclisin devlet başkanı tarafınca “Maddeyi devreye sokarak” feshedilmesi durumunda Ulusal Meclis için genel seçimlerin yapılması için tarih belirleme yetkisi verdiğini deklare etti. Pakistan Anayasası’nın 58(2)’si”.

“Mevcut senaryoda Millet Meclisi, Anayasa’nın 58(1) maddesi uyarınca Başbakanın tavsiyesi üstüne feshedildi. Madde 58(1) kapsamındaki tavsiyenin, Madde 48(1) kapsamındaki tavsiyeden daha bağlayıcı etkiye haiz olduğu not edilmelidir. Başkanın tavsiyeyi tekrardan değerlendirilmek suretiyle geri gönderebildiği 48(1) Maddesinden değişik olarak, Madde 58(1), Başkanın tavsiyeyi tekrardan değerlendirmek suretiyle geri göndermesine izin vermez. Madde 58(1) kapsamındaki tavsiye, kırk sekiz (48) saatin bitiminde yürürlüğe girer ve bu da, tavsiyeye uymak haricinde herhangi bir şey yapma mevzusunda Başkana herhangi bir takdir yetkisi verilmediğini açıkça ortaya koyar” dedi.

Mektupta ek olarak, “hiçbir şekilde” Madde 48(5)’in, Madde 58(1) uyarınca Ulusal Meclisin feshedilmesini kapsamadığı açıklandı.

“Şunu belirtmekte yarar var ki, münakaşa mevzusu olması açısından Cumhurbaşkanının görüşü kabul edilse bile, Cumhurbaşkanı İl Meclisleri için değil, yalnızca Millet Meclisi genel seçimleri için tarih belirlemeye yetkili olacaktır. tüm ülke için seçim yapma ve yürütme amacını boşa çıkarır. Bundan dolayı, 2017 tarihindeki Seçim Kanunu’nun 57(1) maddesi, Pakistan Seçim Komisyonu’na ülke genelinde genel seçim tarih yada tarihlerini duyurma yetkisi verecek şekilde değiştirildi; Netice olarak genel seçimleri duyurma yada tarih atama yetkisi Pakistan Seçim Komisyonu’na aittir” dedi.

Ek olarak, başkanın tutumu takip edilirse, Pencap hariç, valilerin geri kalan üç eyalet meclisi için tarih atayacağını ve ECP’nin Pencap için tarih atayacağını belirtti.

“Netice olarak, Ulusal ve dört (4) İl Meclisi genel seçimlerinin değişik tarihlerde yapılması ihtimali oldukca yüksektir. Bu olması imkansız ve bu şekilde olması halinde ülke genelinde özgür ve adil seçimlerin yapılması ve yürütülmesine zarar verir” dedi.

Bakanlık, kendi görüşüne nazaran, 2017 tarihindeki Seçim Yasası’nın 57. Maddesi ile beraber okunan 48, 58, 218 ve 222. Maddelerin, GKP’nin “genel seçimlerin yapılması ve yürütülmesi için bir tarih duyurma yada atama mevzusunda yetkili makam” bulunduğunu açıkça ortaya koyduğu sonucuna varmıştır. Millet Meclisi ve il meclisleri”.