SC, tutuklulara ‘tüm tesislerin’ sağlanması emirini verdi
İSLAMABAD: Yüksek Mahkeme Pazartesi günü yetkililere, gözaltına alınan ve askeri mahkemelerde yargılanacak olan zanlılara “tüm kolaylıkları” sağlamaları emirini verirken, ailelerinin de onlarla görüşmesine izin verilmesini emretti.
Pakistan Başyargıcı (CJP) Umar Ata Bandial, hükümetin sivilleri askeri mahkemelerde yargılama sonucuna itiraz eden dilekçelerin üçüncü duruşmasında bu açıklamayı yapmış oldu.
Fazlaca sayıda hükümet binası ve askeri tesisin tahrip edilmiş olduğu 9 Mayıs protestolarının arkasından hükümet, vakalara karışanların askeri mahkemelerde yargılanacağını duyurdu.
Yargıç Ijazul Ahsan, Yargıç Muneeb Akhtar, Yargıç Yahya Afridi, Yargıç Ayesha Malik ve Yargıç Mazahir Ali Naqvi’den de oluşan savunmaları dinleyen kurul, askeri mahkemelerde sivillerin bir takım dilekçe davasını dinliyordu.
PTI Başkanı Imran Khan, eski baş yargıç Jawwad S Khawaja, hukuk uzmanı Aitzaz Ahsan ve aralarında Piler İcra Direktörü Karamat Ali’nin de bulunmuş olduğu beş sivil cemiyet üyesi tarafınca ayrı ayrı sunulan dilekçeler, üst mahkemeden askeri davaları anayasaya aykırı duyuru etmesini talep etti.
Yedek kulübesi ikinci kez dağıldı
Bugünkü duruşmanın başlangıcında – geçen haftadan bu yana üçüncüsü – AGP Awan kürsüye çıktı ve şunları söylemiş oldu: “Yargıç Mansur Ali Shah daha ilkin onun kürsüde olmasına itiraz edip etmediğimizi sormuştu. O sırada, orada bulunduğunu söylemiştim. ona itiraz yok.”
AGP mahkemeye “yönerge verildiğini” bildirdi. [by the government] Yargıç Mansur Ali Şah kürsünün bir parçası olmamalı.”
Yargıç Shah daha ilkin mahkemeye, dilekçe sahibi Khawaja’nın akrabası bulunduğunu ve herhangi birinin onun kürsüye çıkarılmasıyla ilgili endişeleri var ise, kendisini geri çekeceğini bildirmişti.
Bunun üstüne AGP Awan, yedek kulübesine dahil edilmesi mevzusunda hiçbir çekincesi olmadığını söylemiş oldu.
Ek olarak, AGP’nin bugünkü talebi, CJP Bandial’ın şu açıklamayı yapmasına niçin oldu: “Kürsü sizin isteğinizle yapılmayacaktır.”
Hemen sonra federal hükümetin Yargıç Mansoor’a hangi temelde itiraz ettiğini öğrenmek istedi.
AGP, itirazın bir çıkar çatışması sebebiyle ileri sürüldüğü yanıtını verdi.
AGP’den rahatsız olan CJP, “Yargıç Mansur’a önyargı yada çıkar çatışması sebebiyle mi itiraz ediyorsunuz?”
Başsavcı, itirazın çıkar çatışmasına dayandığını yineledi.
CJP, “Siz birinci derslik bir avukatsınız ve mahkeme size güveniyor” dedi.
Sadece yargıçlara meydana getirilen itirazların devamında bir bağlantı olduğuna dikkat çekti.
CJP Bandial, “Daha ilkin, hükümet tezgah oranı konusunu gündeme getirdi,” dedi.
HSK, “İtiraz edilen yargıcın yetkinliğinden kimsenin şüphesi yoktur” yanıtını verirken, hükümetin bu tür itirazları ilk kez yapmadığını da sözlerine ekledi.
“Pencap seçim davasında 90 gün şartına kimse itiraz etmedi, itirazlar bir tek kürsüye yapılmış oldu” dedi.
Seçim davasında anayasal 90 gün meselesi yerine orantılılık itirazı yapılmış oldu.
Hükümetin seçim emrini yerine getirmemesi üstüne yüksek mahkemenin katı önlemler almaktan kaçındığını sürdürdü.
“Yargıtay sopa kullanmıyor fakat ötekiler sopayı hangi sıfatla kullanıyor?” O sordu.
“Seçim davasında yargıya saygısızlıktan kaçındık. Artık geri adım atmanın zamanı geldiğini düşünüyoruz.” HSK, “hak ve hakikatin içsel sorumluluğunun bu mahkemeye ilişkin bulunduğunu” belirterek gözlemde bulunmuş oldu.
CJP, Hakkaniyet Şah’ı savundu
“Eski baş yargıç Khawaja derviş bir kişidir; Yargıç Mansur ona yarar sağlayacak mı?” diye sordu, “Hükümet kürsüyü tekrardan tartışmalı hale getirmek istiyor mu?”
“Meli [we] Başbakana niçin ilişki temelinde itiraz edildiğini mesele?” diye sordu.
Ek olarak, Hakkaniyet Şah’ın ilişkisinin sonucu etkilemesine izin verecek türden bir insan olmadığını söyleyerek onu daha da savundu.
Hükümetin hangi mesajı iletmeye çalıştığını sorarak, “Yargıtay’ı karalamayın, onunla alay etmeyin” diye gürledi.
‘Yargı tarihinde kara gün’
Davacı Atizaz Ahsan’ı temsil eden Avukat Latif Khosa, gelişmeyi “adli tarihte kara bigün” olarak nitelendirerek şunları söylemiş oldu: “[They] mahkemelerin karar vermesine izin vermeyin, [yet they] kararlarıyla dalga geçiyor.”
Ek olarak, Junaid Razzaq’ı temsil eden ve bugün argümanlarını sunması beklenen Avukat Salman Akram Raja, “Bu bir temel haklar davasıdır, kürsüye itiraz edilmemeliydi” dedi.
Sadece Yargıç Şah’ın “kararını gözden geçirmesi” icap ettiğini de sözlerine ekledi.
Bunun üstüne Yargıç Şah, “Davranışlarımı iyi biliyorum” dedi.
Herhangi biri ona karşı “parmağını kaldırabilirse” “tekrar asla yedek kulübesinin parçası olamayacağını” da sözlerine ekledi.
Ek olarak Hamid Khan’ın davacının avukatı, “Bu vesileyle itiraz edilecek bir durum yok” dedi.
Avukat Faisal Siddiqui ekledi, “Yargıç M Arkani bir keresinde öğrencileriyle bir latife paylaşmıştı. Davayı kaybetmeye başlarsan kürsüye itiraz et demişti.
“Federal hükümetin şu anda yapmış olduğu şey bu.”
Yedi üyeli heyetin dağılmasının arkasından altı üyeli bir kurul ile tekrardan toplanan duruşmanın arkasından, baş yargıç PTI avukatından savunmasını ondan sonra yapmasını istedi.
“[We] bu sabah meydana gelen aksilikten kurtuluyor. CJP Bandial, anayasal bir münakaşa yerine başka taktikler kullanılıyor” dedi.
Dilekçe sahibi Junaid Razzaq’ı temsil eden avukat Avukat Salman Akram Raja savunmasına başladı sadece CJP Bandial ondan savunmasını değiştirmesini istedi.
Daha duruşma başlamamışken vatandaşların haklarıyla ilgili tartışmalara itiraz etti.
‘Argümanları rahat tutun’
HSK, avukatı “büyük bir münakaşaya” girmemesi mevzusunda uyardı ve “iddiaları rahat tutmasını” istedi.
“Bu bir temel haklar davası. Ordu Yasası’nın D2 Kısmı sivilleri temel haklarından yoksun edemez. […] Anayasayı aşıyor,” dedi CJP Bandial.
Baş yargıç, mahkemenin askeri mahkemeler ile alakalı çeşitli kararları görmek istediğini söylerken, “askeri mahkeme” kelimesinin Ordu Yasası haricinde başka bir yerde kullanılmadığını sordu.
Ayrıca Yargıç Akhtar, 199. maddenin askeri mahkeme için geçerli olmadığını belirtti.
Bunun üstüne Avukat Raja mahkemeye, maddenin Ordu Yasası uyarınca verilen cezalara uygulandığını, Ordu Yasasının 2D Maddesinin ise iddiaya dayanarak askeri yetkililer ve siviller için geçerli olmadığını bildirdi.
Üst yargıç, Raja’nın iddialarına itiraz ederken, “askeri mahkemenin oturum hakiminin mahkemesine eşit bulunduğunu söylemenin doğru olmadığını” söylemiş oldu.
HSK, avukatı “büyük bir münakaşaya” girmemesi mevzusunda uyardı ve “iddiaları rahat tutmasını” istedi.
“Bu bir temel haklar davası. Ordu Yasası’nın D2 Kısmı sivilleri temel haklarından yoksun edemez. […] Anayasayı aşıyor,” dedi CJP Bandial.
Baş yargıç, mahkemenin askeri mahkemeler ile alakalı çeşitli kararları görmek istediğini söylerken, “askeri mahkeme” kelimesinin Ordu Yasası haricinde başka bir yerde kullanılmadığını sordu.
Ayrıca Yargıç Akhtar, 199. maddenin askeri mahkeme için geçerli olmadığını belirtti.
Bunun üstüne Avukat Raja mahkemeye, maddenin Ordu Yasası uyarınca verilen cezalara uygulandığını, Ordu Yasasının 2D Maddesinin ise iddiaya dayanarak askeri yetkililer ve siviller için geçerli olmadığını bildirdi.
Üst yargıç, Raja’nın iddialarına itiraz ederken, “askeri mahkemenin oturum hakiminin mahkemesine eşit bulunduğunu söylemenin doğru olmadığını” söylemiş oldu.
Raja ondan sonra Yüksek Mahkeme’nin 21. Anayasa değişikliğine ilişkin kararını okudu.
“Ordu Yasası Bölüm 2D’ye itiraz edildi, şu sebeple bir sivil buna gore yargılanamaz” dedi.
Ek olarak, Junaid Razzaq’ın oğlu Arzam Razza tutuklandıktan sonrasında babasıyla görüşmesine izin verilmediğini ileri sürmüştür.
Aile üyelerinin tutukluları ziyaret etmesine izin verilmesi icap ettiğini ekleyen Raja, mahkemeye önlem sonucu için durdurma sonucu çıkarması için başvurdu.
‘Siyasal hedeflerinizi ve arzularınızı önümüzde ifade etmeyin’
PTI başkanının avukatı Raja’nın arkasından Uzair Karamat Bhandari argümanlarını sundu.
“Müvekkilim 9 Mayıs vakalarına karışanların özgür bırakılmasını savunmuyor.
[His stance is that] 9 Mayıs vakalarına karışanlar hukuka gore yargılanmalıdır.”
Ek olarak, müvekkilinin adının “nedense” televizyonda oynatılmasına izin verilmediğini de sözlerine ekledi.
“PTİ ve parti genel başkanı da aynı davayla ilgili dilekçe verdi” diyerek, “PTİ’nin tavrını ortaya koymak isterim.”
Sadece CHP, “Siyasal hedeflerinizi ve arzularınızı bizim karşımızda ifade etmeyin” diyerek sözünü kesti.
Bunun üstüne PTI şefinin avukatı, “Salman Akram Raja’nın iddialarını kabul ediyorum” dedi.
HSK ondan sonra yarın savunmasını tamamlaması için onu yönlendirdi.
CJP güvence istiyor
CJP Bandial, AGP Mansoor’a şu ana kadarki askeri davaların durumunu sorarak, “Sayın Başsavcı, bazı güvencelere ihtiyacımız var,” dedi.
AGP, “Soruşturma şu anda devam ediyor. Gözaltına alınan 102 kişiden birçoğunun soruşturma esnasında özgür bırakılması ihtimaller içindedir.”
Yargıç Mazhar’ın sorgusuna cevaben, yasak alanlara saldırmayanların özgür bırakılacağını söylemiş oldu.
Bunun üstüne HSK, “Ümit ederim bu davanın görülmesi esnasında askeri yargılama yapılmaz” dedi.
Yargıç Naqvi, “Bazı kişilerin tamamen yitik olduğu söyleniyor; onlar hakkında hiçbir şey bilinmiyor.”
Kurul ondan sonra Salman Akram Raja’nın tutuklama sonucu talebini reddetti ve AGP’den bir sonraki duruşmada askeri gözaltındaki 102 kişinin tüm ayrıntılarını vermesini istedi.
Gözaltına alınanların aile bireylerinin ziyaretine izin verilmesi icap ettiğini sözlerine ekleyen HSK, AGP’ye tutuklananlara her türlü kolaylığın sağlanması emirini verdi.
Duruşma yarın (Salı) sabah 9.30’a ertelendi.
