Fransa’da hükümet itimat oylamasından sağ çıktı

PARİS: Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron yönetimindeki Fransız hükümeti Pazartesi günü parlamentoda iki gensoru önergesinden sağ çıktı, sadece tartışmalı bir emeklilik reformunu ele alması mevzusunda hâlâ yoğun bir baskıyla karşı karşıya.

Başbakan Elisabeth Borne geçen hafta hükümetin tartışmalı bir emeklilik reformunu parlamentoda oylama yapılmadan yürürlüğe koyacağını açıklayarak muhalefeti kızdırdı ve anti-demokratik davranış suçlamalarına yol açtı.

Anayasada bu şekilde bir harekete müsaade eden bir maddenin kullanılması, muhalefete hükümete gensoru önergesi verme hakkı da verdi ve bu tür iki talepte bulunulmuş oldu.

577 sandalyeli Ulusal Meclis alt grubu, gene sol tarafınca da desteklenen merkezci LIOT koalisyonunun sunmuş olduğu bir önergeyi, beklenenden oldukca daha azca olan yalnızca dokuz oyla reddetti.

Peşinden, aşırı sağcı Ulusal Birlik Partisi’nin (RN) sunmuş olduğu önergeyi ezici bir çoğunlukla bir tek 94 oyla reddetti.

Önergelerin reddedilmesi, emeklilik yaşlarının 62’den 64’e yükseltilmesine yönelik reformun yasama organı tarafınca kabul edilmiş olduğu anlamına geliyor. Hâlâ Macron tarafınca imzalanması gerekiyor ve yasal zorluklarla da karşılaşabilir.

Hemen hemen kamuoyunda münakaşaya ilişkin herhangi bir yorum yapmayan Macron’un ofisindeki ikinci manda periyodunun en büyük iç krizinin sonunu temsil etmekten oldukca uzak.

Borne, oylamadan ilkin parlamentoya yapmış olduğu açıklamada, “Bu reformda yaptığımız kadar uzlaşma sağlama mevzusunda hiçbir süre bu kadar ileri gitmedik.” Fransa’nın cenk sonrası önder Charles de Gaulle tarafınca kurulan anayasa.

Önde mesele

Yeni bir bırakım turu ve protestolar Perşembe günü çağrıldı ve birkaç bölgede toplu taşımayı yeniden durma noktasına getirmesi umut ediliyor.

Paris’te çöp toplayıcıları tarafınca devamlı bir bırakım yapılmış oldu ve bu, Fransız başkentinde çirkin ve hijyenik olmayan çöp yığınlarının birikmesine yol açtı.

Aşırı sağa karşı ikinci bir vazife için kazanılmış olduğu seçim zaferinin peşinden Macron tarafınca Fransa’nın ikinci hanım başbakanı olarak atanan Borne’nin geleceği, düzeltim için parlamento çoğunluğunu sağlayamaması sebebiyle belirsizliğini koruyor.

Ayrıca, Macron’un ulusa seslenmeyi düşündüğü yönündeki haberler içinde nihayet vakalar hakkında kamuoyuna ne süre izahat yapacağı belirsizliğini koruyor.

Borne, anayasanın 49.3. maddesine başvurduğundan beri, Paris’te ve öteki şehirlerde ara sıra şiddete dönüşen günlük protestolar da oldu.

Cumartesi günü başkentte 4.000 kişiyi bir araya getiren biri de dahil olmak suretiyle spontane protestolar esnasında ülke çapında toplam 169 şahıs tutuklandı.

Hükümet yetkilileri ve gözlemciler, “Sarı Yelekliler” hareketinin 2018-2019 yılları aralığında ülkeyi sarsmasından bir tek birkaç yıl sonrasında, Fransa’nın yeni bir hükümet karşıtı şiddetli protestolar dönemine doğru gittiğine dair korkularını dile getirdiler.

Ana oldukca partili gensoru önergesinin geçmesi için, geleneksel sağcı parti Cumhuriyetçiler’in 61 milletvekilinin ortalama yarısının desteği gerekiyordu.

Liderliği önergeleri reddetmeleri mevzusunda ısrar ettikten sonrasında bile, 19 dönek Cumhuriyetçi milletvekili lehte oy kullandı.

Hükümetin devrilmesi yönünde oy kullanan Cumhuriyetçilerden kabul edilen Aurelien Pradie, “Bence tek çıkış yolu bu. Başka bir şeye geçmeliyiz” dedi.

Başbakan’ı çıkarmak ‘minimum riskli’

Pazar günü meydana getirilen bir anket, devlet başkanının kişisel notunun 2019’daki “Sarı Yelekliler” krizinin zirvesinden bu yana en düşük seviyede bulunduğunu gösterdi ve cevap verenlerin yalnızca %28’i onun hakkında pozitif yönde görüşlere haiz.

Macron iddia etti emeklilik Fransa’nın yaşlanan nüfusuyla bağlantılı olarak önümüzdeki on yıllarda nüzul edici açıklardan kaçınmak için değişikliklere gerekseme var.

Maliye Bakanı Bruno Le Maire Pazar günü yapmış olduğu açıklamada, “Aramızda gücü yetenlerin, dünyanın en eli açık modellerinden kabul edilen toplumsal modelimizi finanse etmek için giderek daha çok emek vermesi gerekecek.”

Düzeltim karşıtları, reformun düşük gelirlilere, hanımefendilere ve fizyolojik olarak giyilen işler icra eden insanlara haksız bir yük getirdiğini söylüyor. Kamuoyu yoklamaları devamlı olarak Fransız halkının üçte ikisinin değişikliklere karşı bulunduğunu gösteriyor.

Siyasal Araştırmalar Merkezi’nden Bruno Cautres AFP’ye verdiği demeçte, Macron’un şu anki seçeneklerine erişince, Borne’u değiştirmenin “minimum riskli ve ona yeni bir ivme kazandırması en olası” olacağını söylemiş oldu.

Yeni seçim çağrısı pek ihtimaller içinde görünmüyor.

Anket şirketi Ipsos’un başkanı Brice Teinturier, AFP’ye verdiği demeçte, “Büyük bir düzeltim mevzusunda bu kadar popüler olmama ve reddedilme döngüsü içindeyken, sandık başına gitmek temelde intihara meyillidir” dedi.

Harris Interactive’in bu ay 2.000’den fazla kişiyle yapmış olduğu bir anket, yeni bir genel seçimin tek galibinin aşırı sağ olacağını ve öteki tüm büyük partilerin zemin kaybettiğini öne sürdü.