2023 Nobel Sulh Ödülü sahibi çocuklarını niçin 8 senedir göremiyor?
İranlı bir aktivist olan Narges Mohammadi, İran İslam Cumhuriyeti’ndeki en kırılgan mevzulara karşı uzun süredir savunuculuk yapıyor; bunlar içinde ölüm cezası ve bayanlara mecburi başörtüsü takılmasının dayatılması da var.
Hapishanedeyken bile işini bırakmayı kararlılıkla reddetti.
Çocuklarını sekiz senedir görmüyor, son yaşamının çoğunu hapiste geçirdi ve derhal özgür bırakılma ihtimalinin olmadığını kabul ediyor.
Sadece gene de mücadelesinin kıymetli olduğu mevzusunda ısrar ediyor ve İran’da bir yıl ilkin patlak veren protesto hareketinin hâlâ canlı bulunduğunu söylüyor.
İlk kez 22 yıl ilkin tutuklanan 51 yaşındaki Muhammedi, son yirmi senenin çoğunu İran’da insan hakları için yapmış olduğu eli bol kampanyalar sebebiyle hapiste ve dışarıda geçirdi. Son olarak Kasım 2021’den bu yana hapsedildi.
2012’den beri Fransa’da sığınmacı olan kocası Taghi Rahmani, aktivistin “tanıdığım en kesin şahıs” bulunduğunu ve ikizleri şu anda 17 yaşlarında olan iki çocuğuyla beraber bulunduğunu söylemiş oldu.
Rahmani, “Hayatında üç amaç var; insan haklarına saygı, feminist bağlılığı ve işlenen tüm suçlara karşı hakkaniyet” dedi.
İran’ın bayanlara yönelik katı giyim kurallarını ihlal etmiş olduğu için tutuklanan Mahsa Amini’nin 16 Eylül 2022’deki ölümünün peşinden çıkan protestolara yalnızca parmaklıklar arkasından şahit olabilse de, hareketin hanıma yönelik hanım giyim seviyelerini açıkça ortaya koyduğunu söylüyor. toplumdaki memnuniyetsizlik.
Eylül ayında tutulduğu Tahran’daki Evin hapishanesinden yazılı yanıtlarında “Hükümet İran halkının protestolarını kıramadı” dedi ve protesto dalgasını “geri döndürülemez” olarak nitelendirdi.
‘Sessizliğin sesi’
1972 senesinde İran’ın kuzeybatısındaki Zencan’da doğan Muhammedi, mühendis olmadan ilkin fizik okudu. Sadece hemen sonra gazetecilik alanında yeni bir kariyere başladı ve o zamanlar reformist hareketin parçası olan gazetelerde çalıştı.
2000’li yıllarda, 2003 Nobel Sulh Ödülü sahibi İranlı avukat Şirin Ebadi’nin kurduğu İnsan Hakları Savunucuları Merkezi’ne katıldı ve bilhassa idam cezasının kaldırılması için savaşım etti.
“Narges’in ülkeyi terk etme ihtimali vardı fakat o hep reddetti… Sessizlerin sesi oldu.”
Paris’te yaşayan ve onu iyi tanıyan İranlı insan hakları aktivisti Reza Moini, “Hapishanede bile görevlerini unutmuyor ve mahkumların durumu hakkında data veriyor” dedi.
Muhammedi, “Beyaz İşkence” adlı kitabında mahkumların tutukluluk koşullarını, bilhassa kendisinin de maruz kaldığını söylediği hücre hapsini kınadı.
Ailesi tarafınca işletilen Instagram hesabında hapishanedeki durumla ilgili tertipli güncellemeler yayınlanıyor.
Mahsa Amini’nin ölüm yıl dönümünde Muhammedi ve mahkûm arkadaşları, Evin’in bahçesinde başörtülerini yakarak simgesel bir protesto gösterisi düzenlediler.
‘Kırılan kalp’
Mohammadi, eylül ayında toplam 10 yıl 9 aylık hapis cezasını çekmekte bulunduğunu, ek olarak 154 kırbaç cezasına çarptırıldığını ve kendisine karşı yalnızca hapishanedeki faaliyetleriyle bağlantılı beş dava bulunduğunu söylemiş oldu.
“Neredeyse hiçbir özgürlük umudum yok” dedi.
Internasyonal Af Örgütü kendisini hazzı olarak tutuklanan bir fikir mahkumu olarak tanımlıyor.
Mohammadi, ikiz evlatları Kiana ve Ali’nin çocukluğunun çoğunu ve hem de kocası Rahmani’den ayrı kalmanın acısını da özledi.
“24 senelik evliliğimizde yalnız beş yada altı yıl beraber yaşadık!” dedi.
Sekiz senedir evlatları görememesinin yanı sıra, cezaevinin telefon görüşmelerine getirmiş olduğu engellemeler, bir buçuk yıldan fazla bir süredir evlatların seslerini bile duymadığı anlamına geliyor.
“Benim en çaresiz ve tarifsiz acım, sekiz yaşlarında hayatlarından ayrıldığım çocuklarımla beraber olma özlemidir” dedi.
“Mücadelenin bedeli yalnız işkence ve hapis değil, her pişmanlıkla kırılan bir yürek, iliklerinize kadar işleyen bir acıdır.”
Sadece şunu da ekledi: “Demokrasi, eşitlik ve özgürlük sağlanamadığı sürece mücadeleye ve fedakarlığa devam etmemiz gerektiğine inanıyorum.”
